Những vấn đề tranh cãi xoay quanh việc hợp nhất thu thuế và bảo hiểm xã hội

PDF.InEmail

Rất nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh vấn đề Bộ Tài chính dự thảo để cơ quan thuế thu đồng thời thuế và bảo hiểm xã hội. 

 

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý về Dự thảo Tờ trình xây dựng Luật Quản lý Thuế (sửa đổi), trong đó đề xuất phương án cơ quan Thuế sẽ thực hiện đồng thời thu thuế và thu tiền đóng BHXH bắt buộc của chủ sử dụng lao động (SDLĐ). Tuy nhiên, nhiều chuyên gia lo ngại đề xuất này không khả thi.

bảo hiểm xã hội

Tiếp nhận hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân tại bộ phận “một cửa” Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội. 

“Lệch” xu hướng quốc tế

Trao đổi với DĐDN, TS Lê Đăng Doanh – Chuyên gia kinh tế cho rằng, về nguyên tắc cơ quan thuế và cơ quan BHXH là hai cơ quan với chức năng khác biệt, hai khoản thu này cũng tương đối khác nhau.

Thuế liên quan tới khoản thu nhập của cá nhân và DN phải đóng cho NSNN theo chính sách thuế. Còn thu BHXH nhằm đảm bảo cho NLĐ đã có thời gian cống hiến trong DN có được một khoản dự phòng và được trả theo tỉ lệ % sau khi đã hoàn thành thời gian lao động ở độ tuổi quy định.

“Đây là khoản NLĐ bỏ ra trước để có một khoản quỹ, từ đó giúp họ có lương hưu, đảm bảo duy trì mức sống ở tuổi già. Một bên thu vào NSNN, còn một bên là thu gom lại, nên 2 khoản thu không đồng nhất, nếu gộp vào sẽ là không hợp lý”, ông Doanh phân tích.

Đặc biệt, TS Lê Đăng Doanh cho biết thêm, xu hướng các nước trên thế giới cũng không hợp nhất hai khoản thu này. Thậm chí, luật pháp một số nước còn cấm. “Ví dụ như ở Đức, luật pháp nước này nghiêm cấm việc quỹ BHXH thu chung và cho ngân sách nhà nước vay. Bởi, trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, BHXH nước này cho ngân sách vay phục vụ chiến sự, tuy nhiên khi nước Đức thua, lạm phát tăng cao, khiến đời sống người dân khó khăn, mất tiền hưu. Nước này sau đó đã thay đổi hẳn chế độ”, ông Doanh nói.

Nhiều quốc gia khác cũng thực hiện thu BHXH và thuế theo 2 cơ quan riêng biệt. Đơn cử như Nhật Bản quy định cơ quan BHXH chịu trách nhiệm vận hành Hệ thống Hưu trí quốc gia, quản lý về đối tượng tham gia BHXH, quỹ BHXH, quản lý lịch sử tham gia BHXH của NLĐ, tư vấn các chế độ hưu trí, tính toán và chi trả các chế độ BHXH. Tại Trung Quốc và Hàn Quốc cũng đều giao cơ quan BHXH thu BHXH, chứ không phải giao cho cơ quan Thuế.

Thuế liên quan tới khoản thu nhập của cá nhân và DN phải đóng cho NSNN theo chính sách thuế. Còn thu BHXH nhằm đảm bảo cho NLĐ đã có thời gian cống hiến có được một khoản dự phòng

Ông Doanh khẳng định, việc tách bạch BHXH và ngân sách nhà nước là nguyên tắc, phải được thực hiện rành mạch. “Nếu không được tách bạch rõ rằng, tôi e ngại sẽ xảy ra tình trạng lạm dụng quỹ BHXH trong tình hình ngân sách đang bội chi”, ông Doanh nhấn mạnh.

Phát sinh chi phí

Bên cạnh đó, theo đề xuất của Bộ Tài chính, cơ quan Thuế chỉ thực hiện thu các khoản BHXH mang tính chất bắt buộc đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong công tác quản lý thu BHXH, ngoài thu BHXH bắt buộc, cơ quan BHXH còn phải thu BHYT, BHXH tự nguyện, BH thất nghiệp, thu khu vực sự nghiệp công lập; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT, giải quyết chế độ hưu trí, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp… Như vậy, nếu hợp nhất bộ phận thu BHXH về Thuế, cơ quan BHXH vẫn phải duy trì bộ máy để thu các khoản BHXH nói trên.

Nói như Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh: “Thu thuế chỉ có một quy trình, trong khi thu BHXH có từ 8- 9 quy trình như tư vấn, hướng dẫn, lập danh sách, xét duyệt, thẩm định và chi trả chế độ. Như vậy, không thể nào chuyển toàn bộ nhiệm vụ này sang Thuế thu được. Cải cách là rất tốt, nhưng phải thận trọng, tránh để đưa vào Luật rồi khó thực hiện, lại phải sửa”.

Hệ quả là cả ngành Thuế và ngành BHXH cùng có “bộ phận thu BHXH”, gây lãng phí chi phí, nhân lực, bộ máy cồng kềnh hơn. Đồng thời, đối tượng sử dụng BHXH muốn xác nhận BHXH sẽ phải đến 2 cơ quan, cũng gây gia tăng thời gian và chi phí với các thủ tục hành chính.

“Vướng” vấn đề xử lý bộ máy

Tuy nhiên, trao đổi với DĐDN, ông Phạm Minh Huân- Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH lại cho rằng, về lâu dài, việc để cơ quan thuế thu BHXH sẽ giúp đảm bảo nguồn thu cho quỹ BHXH hơn.

Bởi, theo ông Huân: “Trong khi BHXH là cơ quan độc lập, thì cơ quan thuế có tính pháp lệnh cao hơn, kiểm soát tốt hơn về tình hoạt động doanh nghiệp, doanh thu lợi nhuận và “sức khoẻ” doanh nghiệp, sẽ tránh được việc thất thu, nợ đọng BHXH”.

Theo ông Huân, nếu cơ quan thuế đảm nhiệm được việc thu BHXH thì rất tốt. Phương án này đã được cơ quan quản lý nhiều lần bàn thảo và yêu cầu thực hiện, tuy nhiên còn vướng trong vấn đề xử lý bộ máy nhân sự ngành BHXH sau khi chuyển giao trách nhiệm thu BHXH cho ngành thuế.

“Nếu chuyển giao việc thu bảo hiểm xã hội cho cơ quan thuế, thứ nhất, cơ quan thuế sẽ phải thiết kế lại bảng biểu thu từ doanh nghiệp bởi thu thuế trước giờ tiêu chí hơi khác với BHXH. Ngoài tiêu chí doanh thu của doanh nghiệp thì phải thêm các yếu tố liên quan tới người lao động như: tổng lao động, lương, thưởng… Thứ hai, nhà nước sẽ phải tính đến việc tinh giảm bộ máy nhân sự ngành BHXH, hiện có hơn 20.000 CBNV trong ngành này, hoạt động trên khắp cả nước”, Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH lý giải.

(Nguồn: enternews.vn)

 

Tin liên quan:
Tin cũ hơn:

websites

baner hội nghị bT

hoicho

hđ của chủ tịch

portal

bhxh

e.tv

truong-boi-duong-can-bo

banerfinal

netc

mynghe

bacbo

bao